NASZE PROJEKTY

II Festiwal Csángó w Polsce – między Morzem Czarnym a Bałtykiem

12 października 2021

II Festiwal Csángó w Polsce

Między Morzem Czarnym a Bałtykiem

3-7.11.2021

Kraków, Gdańsk, Toruń

Pięć dni przepełnionych muzyką karpacką oraz polską nizinną – od Mołdawii, przez Transylwanię, Huculszczyznę aż po Podkarpacie, a dalej pośród Radomszczyzny i Kujaw. Tańce, śpiewy i muzyka popłyną biegiem Wisły od stolicy Małopolski aż do Trójmiasta. Łączymy morza, miasta, a przede wszystkim ludzi. Wspólny taniec nie zna granic, dzięki czemu ludzie mogą komunikować się bez słów. Położenie geograficzne i bogata historia sprawiły, że w muzyce Czangów słychać melodie bałkańskie, cygańskie, żydowskie, a nawet polskie.

 

Pięć dni i nocy, trzy miasta i niezliczona liczba tanecznych kroków oraz wspólnego śpiewania i muzykowania. W dniach od 3 do 7 listopada odbył się II Festiwal Csángó (czyt. czango) w Polsce z udziałem artystów z Węgier, Ukrainy i Polski. Wszyscy mają apetyt na więcej.

W Polsce jesteśmy świadkami rozkwitającej miłości do tradycyjnej kultury ludowej wśród mieszkańców dużych miast. Inspiracja przyszła z Węgier, gdzie ruch domów tańca (táncház)  rozpoczął się ponad pół wieku temu. Naszym marzeniem jest także wciąganie nowych osób do tego kręgu, do tej atmosfery, aby także mogli odczuwać pozytywne emocje, które my doświadczamy będąc już zanurzeni w pięknie tradycyjnej kultury ­– opowiadają artyści z zespołu Szépszerével, którzy co środę organizują dom tańców Csángó w Budapeszcie.

Dlaczego kultura Csángó

‘Polak Węgier dwa bratanki’ to powiedzenia zna niemal każdy w kraju nad Wisłą i Dunajem, a my wcielamy tę ideę w życie. Jesteśmy kontynuatorami wielowiekowej przyjaźni między oboma narodami, a wspólny taniec i muzykowanie pozwalają na komunikowanie się na głębszym, bo bez słów, poziomie – opowiada Joanna Mieszkowicz, organizatorka Festiwalu oraz instruktorka tańców i śpiewów czango.

Csángó to jedna z pięciu głównych węgierskich grup etnicznych. Czangowie zamieszkują Mołdawię i Gimesz (Gyimes), regionów, które leżą po obu stronach Karpat Wschodnich, na terenie obecnej Rumunii, a kiedyś Królestwa Węgierskiego. Położenie geograficzne i bogata historia sprawiły, że w muzyce Czangów słychać melodie bałkańskie, cygańskie, żydowskie, a nawet polskie.

Tabor muzyczny w wiosce Somoska (rum. Somușca, okolice Bacau) latem 2008 roku dał początek przyjaźni między Joanną Mieszkowicz i Gergely Samsondi Kiss, założycielem zespołu Szépszerével. Spotykaliśmy się sporadycznie od tamtego czasu, a od 2018 roku nasze działania artystyczno-edukacyjne zostały zintensyfikowane, czego owocem jest kilkanaście potańcówek i druga już edycja Festiwalu – tłumaczy Mieszkowicz.

Celem naszych działań jest kontynuowanie budowania relacji, przyjaźni pomiędzy sympatykami tradycyjnych kultur wielu narodów, dzięki wspólnemu doświadczeniu jej wspaniałości, zabawy, odpoczynku – wyjaśnia Farkas Gyulai, członek Szépszerével.

Na program Festiwalu w każdym dniu składały się z 2-godzinne warsztaty tańców Csángó z artystami z Szépszerével, a następnie potańcówki z artystami z Węgier, Polski, Ukrainy.

O artystach festiwalowych

Zespół Szépszerével gra bardzo żywiołową, często transową muzykę Csángó w jej najbardziej tradycyjnym wydaniu. Członkowie zespołu mieszkają w Budapeszcie, ale poznali muzykę i ludowe zwyczaje dzięki własnemu doświadczeniu, są bowiem uczniami wiejskich muzykantów, głównie z Siedmiogrodu. Gyulai Farkas i Sámsondi Kiss Gergely grają na skrzypcach, kobozie (rodzaj lutni), fletach i wymieniają między sobą instrumenty. Chętnie uczą publiczność tańców (Czangowie mają ich ponad 30!) oraz muzyki. Atutem tańców czango może być fakt, że większość to tańce w kręgu, zatem nie trzeba mieć partnera lub partnerki, a kroki są zazwyczaj proste, choć tempa bywają bardzo szybkie.

 

W Krakowie zagrała także Kapela Ozimkiewicza w składzie Konrad Ozimek (skrzypce), Paweł Iwan (cymbały, wokal), Anna Iwan (basy, wokal). Artyści skupiają się na muzyce, śpiewie, tańcu i alkoholu z ich rodzinnych stron (Przemyśla i Jarosławia). Czerpią z twórczości przede wszystkim Władysława Piroga i Wojciecha Pilcha ze Słonnego.

 

Olena Yeremenko była gościem programu w Gdańsku. Olena urodziła się na Ukrainie w rodzinie muzyków. W wieku 4 lat zaczęła grać na skrzypcach. Ukończyła szkoły muzyczne I i II stopnia oraz Akademię Muzyczną we Lwowie w klasie skrzypiec. Po studiach pogłębiała swoje zainteresowania muzyką tradycyjną, w tym muzyką czango. Jest współzałożycielem zespołu Burdon Folk Band, z którym nagrała cztery płyty. Bierze udział w wielu projektach muzycznych w Polsce i całej Europie.

 

W Gdańsku dołączyli muzykanci ze Stowarzyszenia Trójwiejska oraz związana ze Stowarzyszeniem Kapela od 100dni. Trójwiejska skupia się na polskich tradycjach, głównie muzycznych, choć oczywiście nie tylko. Najczęściej odwiedzane miejsca to Kurpie, Kaszuby i Kociewie, choć nie zamykają się na inne kierunki. Stowarzyszenie tworzone jest przez ludzi z bardzo zróżnicowanych środowisk, co pozwala im na czasem ciekawe eksperymenty projektowe. Ich ogromną chlubą jest faksymilowe wydanie Śpiewnika Pelplińskiego w 2015 roku (po ponad stu latach przerwy). Współtworzyli w latach 2014-2020 Akademię Kolberga, w ramach której pod ich okiem powstała Kurpiowska Szkoła Tradycji. Uczestniczyli także w pracach Forum Muzyki Tradycyjnej. Organizatorzy potańcówek, warsztatów, projektów badawczych i dokumentacyjnych.

 

Grupa n obrotów to toruńska grupa pasjonatów tańców tradycyjnych, nierzadko mocno wirowych środowisko i związane z nią kapele (agregandado, Skrzypkowie Dzielni, TTMS). Nie tylko tańczą, ale i muzykują. Inspiracji szukają wśród mistrzów tańca, gry i śpiewu najstarszego pokolenia. Swoje zainteresowania koncentrują na Kujawach, Kurpiach oraz skandynawskim tańcu polskim, nie stroniąc jednak od muzyczno-tanecznej kultury reszty Europy. Prowadzą w Toruniu otwarte na wszystkich amatorów spotkania taneczne, instrumentalne oraz śpiewacze. A sięgają do korzeni w poszukiwaniu dopieszczonego przez wieki, eminentnego i wytwornego piękna.

 

Standard Zielonego Wydarzenia

Festiwal został zorganizowany w standardzie Zielonego Wydarzenia autorstwa Fundacji Aeris Futuro. Na każdym etapie organizacji wydarzeń staraliśmy się minimalizować negatywny wpływ na środowisko –  wyeliminowaliśmy przeloty między Węgrami a Polską na rzecz kolei oraz noclegi w hotelach, wszyscy artyści grali bez korzystania ze sceny jak też nagłośnienia, korzystaliśmy z lokalnego dziedzictwa i lokalnych zasobów (kuchnia, leśniczówka w rezerwacie) wspierając i wzmacniając lokalne społeczności.

 

Mamy apetyt na więcej, a karnawał tuż tuż

Bardzo entuzjastyczne doświadczenia wielu uczestników spotkań festiwalowych pozwalają nam wierzyć, że spotkamy się ponownie już niebawem opowiada Joanna Mieszkowicz i dodaje  w końcu za niespełna półtora miesiąca zacznie się karnawał, a dwa lata temu mieliśmy przyjemność organizować Karnawał Karpacki z kapelą Muzykanci w Krakowie. Warto podtrzymywać dobre relacje i tradycje.

 

Jeśli masz ochotę zaprosić najprawdopodobniej najlepszą kapelę czango zapraszamy do kontaktu,

Joanna Mieszkowicz, tel. +48 693 589 391, joanna.mieszkowicz@gmail.com

oraz przez stronie: https://www.facebook.com/festiwalcsango

 

Organizatorzy:

Fundacja Aeris Futuro

Zespół Szépszerével

 

Mecenas: Komisja na rzecz Węgiersko-Polskiego Programu Współpracy Pozarządowej (https://varso.mfa.gov.hu/hun oraz https://www.gov.pl/web/diplomacy )

 

Partnerzy: Instytut Liszta – Węgierskie Centrum Kultury Warszawa https://culture.hu/ ; Konsulat Węgier w Gdańsku ; Pomorski Inkubator Kultury (https://pik.pomorskie.pl/) ; Stowarzyszenie n-obrotów (http://nobrotow.pl/ ) ; Stowarzyszenie Rozstaje https://www.rozstaje.pl/; Stowarzyszenie Tilia (http://tilia.org.pl/ ) Stowarzyszenie Trójwiejska https://www.facebook.com/Trojwiejska ; Towarzystwo karpackie ( karpaccy.pl ); Pismo Folkowe https://pismofolkowe.pl/

 

* * *

Program Festiwalu

3.11 Kraków, Klub Strefa, ul. Św. Tomasza 31

18:00-20:00 warsztaty taneczne – Szépszerével [HU]

20:00-24-00 potańcówka – Szépszerével [HU], Kapela Ozimkiewicza [PL]

 

4.11 Gdańsk / Klub Paszcza lwa, ul. Kwietna 39

18:00-20:00 warsztaty taneczne – Szépszerével [HU]

20:00-24-00 potańcówka – Szépszerével [HU], Trójwiejska [PL], Olena Yeremenko [UA]

 

5.11 Gdańsk / Pomorski Inkubator Kultury, ul. Słowackiego 21

19:00-21:00 warsztaty taneczne – Szépszerével [HU]

21:00-24-00 potańcówka – Szépszerével [HU], Kapela od 100dni [PL]

 

6.11 Toruń / Wejściówka, Plac Teatralny 1

18:00-20:00 warsztaty taneczne – Szépszerével [HU]

20:00-24-00 potańcówka – Szépszerével [HU], agregandado [PL]

 

7/8.11 Toruń / Domek Tilii w rezerwacie

18:00-20:00 warsztaty muzyczne i śpiewacze – Szépszerével [HU]

20:00-03-00 potańcówka – Szépszerével [HU], Skrzypkowie Dzielni [PL]

 

INNE REALIZACJE

WIENERBERGER – jesienne sadzenie

WIENERBERGER – jesienne sadzenie

CHUBB – posadziliśmy drzewa owocowe

CHUBB – posadziliśmy drzewa owocowe

CHUBB – razem sprzątaliśmy Warszawę

CHUBB – razem sprzątaliśmy Warszawę

NOARK ELECTRIC – jesienne sadzenie

NOARK ELECTRIC – jesienne sadzenie

DENTSU POLSKA – razem posadziliśmy byliny

DENTSU POLSKA – razem posadziliśmy byliny

ATENOR – posadziliśmy buki w Lewinie Kłodzkim

ATENOR – posadziliśmy buki w Lewinie Kłodzkim

HAGS POLSKA – zasadziliśmy drzewa w Ujsołach

HAGS POLSKA – zasadziliśmy drzewa w Ujsołach

TECHLAND – ekologiczna walka o środowisko

TECHLAND – ekologiczna walka o środowisko

VIRGO – kolejne nasadzenia w Polance Hallera

VIRGO – kolejne nasadzenia w Polance Hallera

GS1 – skompensowaliśmy ślad węglowy konferencji

GS1 – skompensowaliśmy ślad węglowy konferencji

GARDNER DENVER POLSKA – wspólnie posadziliśmy drzewa

GARDNER DENVER POLSKA – wspólnie posadziliśmy drzewa

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 10 600 drzew w Lewinie Kłodzkim

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 10 600 drzew w Lewinie Kłodzkim

ASSTRA – posadziliśmy lipy na Uniwersytecie Jagiellońskim

ASSTRA – posadziliśmy lipy na Uniwersytecie Jagiellońskim

ATENOR – sadzimy drzewa w Lewinie Kłodzkim

ATENOR – sadzimy drzewa w Lewinie Kłodzkim

YVES ROCHER POLSKA – sadzimy byliny i rabaty ziołowe w Warszawie

YVES ROCHER POLSKA – sadzimy byliny i rabaty ziołowe w Warszawie

SIEMENS – 500 drzew w Dolinie Mgieł

SIEMENS – 500 drzew w Dolinie Mgieł

Renomat – Czas na Las w Górach Stołowych

Renomat – Czas na Las w Górach Stołowych

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 12 500 drzew i krzewów w Beskidzie Niskim

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 12 500 drzew i krzewów w Beskidzie Niskim

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 10 900 drzew w Zakładzie Lasów Poznańskich

YVES ROCHER FOUNDATION – posadziliśmy 10 900 drzew w Zakładzie Lasów Poznańskich

RANKOMAT – sadzimy 500 drzew na Dolnym Śląsku

RANKOMAT – sadzimy 500 drzew na Dolnym Śląsku

CATERPILLAR – nowe drzewa w Polance Hallera

CATERPILLAR – nowe drzewa w Polance Hallera

NEW MOON TALENT – 500 drzew na Uniwersytecie Jagiellońskim

NEW MOON TALENT – 500 drzew na Uniwersytecie Jagiellońskim

VISBY – sadzimy tysiąc drzew w PNGS

VISBY – sadzimy tysiąc drzew w PNGS

ISTA SHARED SERVICES POLSKA – 500 drzew

ISTA SHARED SERVICES POLSKA – 500 drzew

RANKOMAT – pomogliśmy stworzyć kalkulator śladu wodnego

RANKOMAT – pomogliśmy stworzyć kalkulator śladu wodnego

GS1 Polska – posadziliśmy 3000 drzew

GS1 Polska – posadziliśmy 3000 drzew

LiNa-Medical – posadziliśmy 1500 drzew

LiNa-Medical – posadziliśmy 1500 drzew

DECATHLON – sprzątanie lasu i ekowarsztaty

DECATHLON – sprzątanie lasu i ekowarsztaty

YVES ROCHER – CZAS NA LAS i 100 tys. drzew

YVES ROCHER – CZAS NA LAS i 100 tys. drzew

CEMEX – ekologiczne warsztaty i wykłady

CEMEX – ekologiczne warsztaty i wykłady

DECATHLON – projekt „Sportowe korzenie Decathlonu”

DECATHLON – projekt „Sportowe korzenie Decathlonu”

STATE STREET – warsztaty i ekokosmetyki

STATE STREET – warsztaty i ekokosmetyki

Chillout porozstajowy – warsztaty etnobotaniczne

Chillout porozstajowy – warsztaty etnobotaniczne

ZRÓBMY SOBIE OGRÓD – relacja z obchodów Światowego Dnia Ochrony Środowiska

ZRÓBMY SOBIE OGRÓD – relacja z obchodów Światowego Dnia Ochrony Środowiska

ZRÓBMY SOBIE OGRÓD – zaproszenie

ZRÓBMY SOBIE OGRÓD – zaproszenie

YVES ROCHER – posadzimy tysiące drzew w polskich górach

YVES ROCHER – posadzimy tysiące drzew w polskich górach

ACCO POLSKA – „Ekologiczna Klasa ze Snów”

ACCO POLSKA – „Ekologiczna Klasa ze Snów”

ROUE LIBRE – projekt „Bliżej Afryki”

ROUE LIBRE – projekt „Bliżej Afryki”

Najnowsze artykuły

WIENERBERGER – jesienne sadzenie

WIENERBERGER – jesienne sadzenie

Jesienne sadzenie z pracownikami firmy Wienerberger i mieszkańcami Częstochowy w dzielnicy Gnaszyn Kawodrza odbyło się 5 listopada. Mieliśmy okazję wykonać pierwszy krok ku zazielenieniu częstochowskiej fabryki ceramiki budowlanej – skupiliśmy się na realizacji...

czytaj dalej
CHUBB – posadziliśmy drzewa owocowe

CHUBB – posadziliśmy drzewa owocowe

Razem z Chubb posadziliśmy drzewa owocowe, które będą stanowiły solidne wsparcie dla ptaków oraz dzikich zapylaczy, a tym samym będą zwiększały różnorodność gatunkową, dzięki czemu lokalny ekosystem stanie się bardziej stabilny oraz odporny na zachodzące zmiany. 3...

czytaj dalej
CHUBB – razem sprzątaliśmy Warszawę

CHUBB – razem sprzątaliśmy Warszawę

11 października sprzątaliśmy Warszawę. Programem „Czysta Akcja” objęte zostały tereny warszawskiego Mokotowa, a wolontariusze firmy Chubb zadbali o piękne, zielone okolice Kopca Powstania Warszawskiego. Uczestnicy akcji działali z zaangażowaniem oraz wielkim...

czytaj dalej
NOARK ELECTRIC – jesienne sadzenie

NOARK ELECTRIC – jesienne sadzenie

W pięknej aurze złotej polskiej jesieni, ciesząc się międzynarodowym towarzystwem, razem z firmą Noark Electric posadziliśmy we Wrocławiu 26 dużych drzew! NOARK Electric to firma o światowym zasięgu, zajmuje się dostarczaniem komponentów elektrycznych...

czytaj dalej
Co to jest kompost i kompostowanie?

Co to jest kompost i kompostowanie?

Kompostowanie to powszechna, przyjazna środowisku praktyka używana przede wszystkim w ogrodzie. Niektórzy preferują kupić kompost, inni zrobić swój. To samo tyczy się kompostowników, każdy znajdzie coś dla siebie. Czym jest kompost? Kompost to, najprościej...

czytaj dalej